De gulden werd in de 14e eeuw in de Nederlanden ingevoerd. De naam komt rond 1325 voor het eerst voor in teksten uit Noord-Nederland. Kort daarna werden in de Nederlanden de eerste guldens geslagen. Er is dus geen precies jaar aan te wijzen waarin de gulden overal tegelijk werd ingevoerd.

Je komt ook de jaartallen 1526 en 1694 tegen. Die gaan niet over de eerste gulden, maar over latere stappen: de invoering als rekeneenheid en als standaardmunt van de Republiek.

Wanneer is de gulden ingevoerd als munt?

De eerste guldens in de Nederlanden verschenen kort na 1325. Ze waren gemaakt naar het voorbeeld van een gouden munt uit Florence: de fiorino, ook wel florijn genoemd. Die Italiaanse munt werd voor het eerst geslagen in 1252.

Het jaar 1252 is dus het begin van de Florentijnse munt waarop de gulden was gebaseerd, niet het jaar waarin de gulden in de Nederlanden werd ingevoerd. De naam gulden verwees oorspronkelijk naar het goud waarvan de munt was gemaakt.

In de 14e eeuw bestond Nederland nog niet als het land dat we nu kennen. De Nederlanden bestonden uit verschillende gebieden met eigen bestuurders. De gulden verspreidde zich daardoor niet via één landelijke invoering op een vaste datum.

Waarom wordt 1526 ook genoemd?

In 1526 kwam er een belangrijke regel voor de boekhouding. Boekhouders moesten voortaan rekenen in karolusguldens van 20 stuivers. Daardoor kreeg de gulden een vaste plaats als rekeneenheid: een eenheid waarin bedragen worden uitgedrukt.

Dat was iets anders dan de eerste invoering van de munt. Guldens bestonden toen al ongeveer twee eeuwen. Door de nieuwe regel konden bedragen in de boekhouding op dezelfde manier worden weergegeven, ook als er verschillende munten in omloop waren.

De gulden bleef later als rekeneenheid bestaan, ook in perioden waarin hij niet als munt werd geslagen. Dat onderscheid helpt om de verschillende jaartallen uit elkaar te houden.

De gulden als standaardmunt in 1694

In 1680 kwam er opnieuw een gulden van 20 stuivers als munt. Die werd eerst op initiatief van Holland geslagen en daarna door de meeste andere gewesten en steden overgenomen.

In 1694 werd deze gulden de standaardmunt van de Republiek. Ook dat was geen eerste invoering: het was een volgende stap in een geschiedenis die in de Nederlanden rond 1325 was begonnen.

Zo geven de jaartallen elk antwoord op een andere vraag: rond 1325 voor de eerste vermeldingen, 1526 voor de verplichte rekeneenheid en 1694 voor de standaardmunt van de Republiek.