Zet je geld op een spaarrekening, dan geeft de bank je een vergoeding voor het gebruik van dat geld: rente. Hoe werkt rente op een spaarrekening precies? De bank berekent een percentage over jouw spaarsaldo en keert dat bedrag periodiek aan je uit. Hoe meer je spaart, en hoe hoger het rentepercentage, hoe meer je ontvangt.

Waarom geeft de bank jou rente?

Wanneer jij geld op een spaarrekening zet, leent de bank dat geld feitelijk van jou. De bank gebruikt jouw spaargeld om bijvoorbeeld leningen te verstrekken aan andere klanten. Als vergoeding daarvoor ontvang jij rente. Hoe langer of zekerder de bank over jouw geld kan beschikken, hoe hoger die vergoeding doorgaans is. Dat is ook de reden waarom een geblokkeerde spaarrekening, waarbij je het geld voor een vaste periode vastzet, vaak een hogere rente biedt dan een gewone vrij opneembare spaarrekening.

Hoe wordt de rente berekend?

De bank berekent de rente als een percentage over jouw spaarsaldo. Stel dat je een rentepercentage van 1,8% per jaar hebt en er staat 10.000 euro op je rekening, dan ontvang je op jaarbasis 180 euro aan rente. Dat klinkt eenvoudig, maar er zijn een paar dingen die invloed hebben op het uiteindelijke bedrag.

Ten eerste telt het aantal dagen dat het geld daadwerkelijk op je rekening staat. Stort je halverwege het jaar 5.000 euro bij, dan telt dat extra bedrag alleen mee vanaf de stortingsdatum. Ten tweede speelt het moment van rentebijschrijving een rol. Sommige banken schrijven de rente jaarlijks bij, andere elk kwartaal. Kwartaalrente wordt berekend over het aantal dagen per kwartaal dat het geld op de rekening stond.

Vaste of variabele rente: wat is het verschil?

Bij de meeste gewone spaarrekeningen geldt een variabele rente. Dat betekent dat de bank het rentepercentage op elk moment kan aanpassen. Stijgen de marktrentes, dan kan de bank de spaarrente verhogen. Dalen ze, dan kan de rente ook omlaag gaan. Als spaarder weet je dus niet van tevoren wat je over een jaar precies ontvangt.

Bij een spaarrekening met vaste rente is dat anders. Je zet je geld voor een afgesproken periode vast, en de rente staat gedurende die periode vast. Je kunt het geld in die periode niet zomaar opnemen, maar je weet wel precies wat je aan het einde ontvangt. Dit soort rekeningen worden ook wel termijndeposito’s of depositorekeningen genoemd.

Wanneer ontvang je de rente?

Hoe vaak je rente ontvangt, hangt af van de bank en het type spaarrekening. De meest voorkomende momenten zijn:

• Jaarlijks: de rente wordt eenmaal per jaar bijgeboekt, vaak aan het einde van het kalenderjaar of op de verjaardag van de rekening.
• Per kwartaal: je ontvangt vier keer per jaar rente, berekend over het saldo in dat kwartaal.
• Bij afloop: bij een depositorekening ontvang je de rente vaak in één keer aan het einde van de looptijd.

De bijgeschreven rente wordt automatisch aan je spaarsaldo toegevoegd. Daarna ontvang je ook rente over dat extra bedrag. Dit heet samengestelde rente, en over langere tijd kan dat een duidelijk verschil maken in je eindtotaal.

Wat bepaalt de hoogte van de spaarrente?

Banken bepalen hun spaarrente niet willekeurig. Een belangrijke factor is het rentebeleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Als de ECB de beleidsrente verhoogt, wordt het voor banken duurder om geld te lenen bij de centrale bank, en stijgen spaarrentes doorgaans mee. Daalt de ECB-rente, dan volgen de spaarrentes vaak ook.

Daarnaast kijken banken naar de onderlinge concurrentie, de hoeveelheid spaargeld die ze nodig hebben en de looptijd van de rekening. Een langere looptijd levert je als spaarder vrijwel altijd een hogere rente op, omdat de bank langer zekerheid heeft over jouw geld.

Zo haal je meer uit jouw spaarrente

• Vergelijk rentepercentages van verschillende banken. Kleine verschillen in percentage maken over langere tijd een merkbaar verschil.
• Kies voor een depositorekening als je het geld een tijdje kunt missen. De rente ligt meestal hoger dan bij een vrij opneembare rekening.
• Laat de bijgeschreven rente op de rekening staan. Je profiteert dan van samengestelde rente: rente over je rente.
• Let op de frequentie van rentebijschrijving. Kwartaalrente levert bij gelijke percentages iets meer op dan jaarlijkse bijschrijving, doordat de rente eerder wordt toegevoegd aan je saldo.
• Houd rekening met belasting. In Nederland betaal je vermogensbelasting (box 3) over spaargeld boven een bepaalde vrijstelling. Dit heeft geen invloed op hoe de rente werkt, maar wel op wat je netto overhoudt.

Sparen loont nog steeds

Rente op een spaarrekening lijkt misschien klein, maar over langere tijd en met een fatsoenlijk rentepercentage bouwt je saldo gestaag op. Door bewust te kiezen voor het type rekening dat past bij jouw situatie en door de bijgeschreven rente te laten staan, haal je het meeste uit jouw spaargeld. Vergelijk regelmatig de tarieven, want banken passen hun rentes aan zonder dat je daar altijd een bericht over krijgt.

Veelgestelde vragen

Hoe werkt rente op een spaarrekening als ik tussentijds geld opneem?
Als je geld opneemt van een vrij opneembare spaarrekening, wordt de rente berekend over het saldo dat op elke dag daadwerkelijk op de rekening stond. Je ontvangt dus minder rente over het opgenomen bedrag voor de periode erna. Bij een depositorekening met vaste rente mag je het geld in de meeste gevallen niet tussentijds opnemen.

Wat is samengestelde rente en waarom maakt het verschil?
Samengestelde rente betekent dat de bijgeschreven rente wordt opgeteld bij je saldo, en dat je daarna ook over dat extra bedrag rente ontvangt. Over een langere periode groeit je spaargeld daardoor sneller dan wanneer de rente steeds wordt uitbetaald en niet herinvesteerd.

Betaal ik belasting over de rente die ik ontvang?
In Nederland valt spaargeld boven de geldende vrijstelling onder box 3. Je betaalt belasting over het vermogen, niet direct over de ontvangen rente als apart bedrag. De hoogte van de vrijstelling en het belastingtarief kunnen jaarlijks veranderen. Check de actuele regels via de Belastingdienst.

Kan de bank de spaarrente zomaar verlagen?
Bij een variabele spaarrekening mag de bank de rente aanpassen. De bank is wel verplicht je hierover te informeren, maar hoeft niet op toestemming te wachten. Bij een depositorekening met vaste rente staat het percentage vast voor de afgesproken looptijd en kan de bank het niet tussentijds verlagen.