Erfbelasting bij het erven van een huis zonder hypotheek

Een afgekocht huis erft, hoef je je geen zorgen te maken over openstaande hypotheekschulden. Wel krijg je te maken met erfbelasting. Dit is belasting die je betaalt over de waarde van alles wat je erft, dus ook over een woning. De belastingdienst kijkt naar de waarde op het moment dat de vorige eigenaar is overleden. Dit heet de WOZ-waarde. Heb je broers, zussen of andere erfgenamen, dan krijgt iedereen een deel en betaalt iedereen over zijn eigen deel erfbelasting. De regels zijn anders als je een partner, ouder of kind bent van degene van wie je erft.

Hoe wordt de erfbelasting berekend bij een erfenis van een huis?

De erfbelasting hangt af van de waarde van het huis die je erft en wie de erfgenaam is. Voor kinderen is het vrijgestelde bedrag hoger dan voor broers of zussen. In 2024 hoeft een kind over de eerste €25.187 (vrijstelling) geen belasting te betalen. Over het bedrag daarboven betaal je tussen de 10 en 20 procent belasting. Voor broers en zussen is de vrijstelling maar €2.658 en geldt een tarief tussen de 30 en 40 procent over het deel dat hier boven uitkomt. De waarde van het huis wordt bepaald door de WOZ-waarde, die ieder jaar door de gemeente wordt vastgesteld. Deze waarde staat op de WOZ-beschikking die je elk jaar krijgt. Soms ligt de waarde van het huis op het moment van overlijden hoger of lager dan deze schatting, maar de belastingdienst gebruikt deze WOZ-waarde als basis.

Geen belasting over de hypotheek, wel over de waarde van het huis

Bij een afbetaald huis is geen hypotheekschuld meer aanwezig. Dat geeft duidelijkheid: je hoeft over een restschuld geen belasting af te dragen. Toch kan het bedrag aan erfbelasting bij een huis zonder hypotheek flink oplopen, zeker als de woning veel waard is. Je kunt niet kiezen of je alleen over het huis belasting betaalt, je moet over alle bezittingen uit de erfenis samen belasting afdragen. Sommige mensen besluiten het huis te verkopen om de belasting te kunnen betalen. Houd daarom rekening met de tijd die je krijgt van de belastingdienst om de erfbelasting over een afbetaald huis te voldoen; meestal is dat acht maanden na het overlijden.

Handige tips om verrassingen met erfbelasting te vermijden

Soms zijn er middelen om de erfbelasting lager te houden. Zo kan het helpen als de erflater bij leven al een huis heeft geschonken, of als je afspraken maakt met broers en zussen over de verdeling van het huis. Ook kun je soms in termijnen betalen als de belastinglast te groot is om in een keer te dragen. Vraag voor de zekerheid altijd informatie bij een notaris of financieel adviseur. Zij kunnen uitleg geven over je rechten en plichten. Let ook goed op bij het accepteren van een erfenis: je mag een erfenis ook verwerpen (afwijzen) of beneficiair aanvaarden. Bij beneficiair aanvaarden neem je het risico niet over als er toch onverwachte schulden blijken te zijn. Zo voorkom je dat je later met onverwachte kosten zit. Wie slim vooruit plant, kan soms voorkomen dat de erfbelasting erg hoog uitpakt. Denk bij een huis ook aan andere regels, zoals verdelen van spullen of tijdelijke verkoop van het huis.

Meest gestelde vragen over een afbetaald huis erven en belasting

Hoeveel erfbelasting betaal je als je een huis erft waar geen hypotheek op zit?

De erfbelasting wordt berekend over de WOZ-waarde van het huis. Het bedrag dat je betaalt, hangt af van wie je bent voor de overledene en de waarde van de erfenis. Kinderen betalen tussen de 10 en 20 procent, broers en zussen tussen de 30 en 40 procent over het bedrag na de vrijstelling.

Wanneer moet je de erfbelasting over een huis betalen?

De erfbelasting moet je meestal binnen acht maanden na het overlijden betalen aan de belastingdienst. Soms kun je uitstel of een regeling vragen, bijvoorbeeld als het huis nog niet is verkocht.

Is de erfbelasting anders als het huis nog niet is verkocht?

De erfbelasting wordt meestal meteen gerekend over de waarde van het huis, ook als het nog niet is verkocht. Je moet het geld dus soms voorschieten, of uit een andere bron halen.

Kun je als erfgenaam kiezen om een huis wel of niet te aanvaarden?

Ja, je mag een erfenis geheel weigeren, dan krijg je niets. Je kunt ook beneficiair aanvaarden, dan neem je de erfenis pas aan als zeker is dat de bezittingen meer waard zijn dan de schulden. Zo voorkom je dat je met onverwachte kosten blijft zitten.

Wat gebeurt er als ik een afbetaald huis samen met mijn broers of zussen erf?

Als je een huis samen erft met anderen, wordt het huis verdeeld volgens het testament of de wet. Iedereen betaalt erfbelasting over zijn eigen deel. Je moet samen afspraken maken over wonen, verkopen en betalen.