Wat betekent inflatie? Inflatie betekent dat de prijzen van producten en diensten gemiddeld stijgen. Daardoor kun je met hetzelfde bedrag meestal minder kopen dan eerder. Je geld verliest dus koopkracht.

Dat betekent niet dat alles duurder wordt. Sommige prijzen kunnen dalen of gelijk blijven, terwijl de prijzen gemiddeld toch stijgen.

Wat betekent inflatie voor je dagelijkse uitgaven?

Bij inflatie betaal je gemiddeld meer voor een vergelijkbaar pakket boodschappen en andere uitgaven. Stel dat je voor een pakket producten eerst € 100 betaalde. Bij een prijsstijging van 5% kost hetzelfde pakket daarna € 105. Je hebt dan € 5 extra nodig om hetzelfde te kopen.

Dit is een rekenvoorbeeld, geen uitspraak over de werkelijke inflatie. In de praktijk stijgen de prijzen van afzonderlijke producten niet allemaal even hard. Misschien betaal je meer voor brood, terwijl de prijs van kleding juist daalt.

Ook spaargeld kan aan koopkracht verliezen. Als de prijzen sneller stijgen dan je spaargeld door rente groeit, kun je met dat geld minder kopen dan voorheen.

Het inflatiecijfer is een gemiddelde

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meet hoe de prijzen veranderen van producten en diensten die huishoudens gemiddeld kopen. Daaronder vallen bijvoorbeeld voeding, kleding en diensten. Uitgaven die gemiddeld een groter deel van het budget innemen, tellen zwaarder mee.

Het inflatiecijfer geeft dus een algemeen beeld. Jouw eigen uitgaven kunnen anders veranderen. Geef je bijvoorbeeld relatief veel uit aan een product dat sterk in prijs stijgt? Dan kun je meer merken van inflatie dan iemand die dat product weinig koopt.

Wat zegt inflatie over je koopkracht?

Koopkracht gaat over wat je met je inkomen kunt betalen. Als je inkomen gelijk blijft en de prijzen stijgen, gaat je koopkracht achteruit. Je houdt dan minder over of kunt minder kopen.

Een hoger inkomen betekent niet automatisch dat je meer kunt kopen. Stijgt je inkomen met 3%, terwijl de prijzen gemiddeld met 5% stijgen? Dan zijn je uitgaven voor hetzelfde pakket gemiddeld sterker gestegen dan je inkomen. Je koopkracht neemt in dat voorbeeld af.

Lagere inflatie betekent niet altijd lagere prijzen

Daalt de inflatie van 5% naar 2%, dan stijgen de prijzen gemiddeld nog steeds. Ze stijgen alleen minder snel dan in de eerdere periode. Een product dat duurder is geworden, wordt daardoor niet vanzelf weer goedkoper.

Stel dat een pakket van € 100 eerst 5% duurder wordt. Het kost dan € 105. Stijgt de prijs daarna met 2%, dan kost het pakket € 107,10. De tweede prijsstijging is kleiner, maar de prijs ligt nog steeds boven het oorspronkelijke bedrag.

Bij deflatie gebeurt het tegenovergestelde van inflatie: de prijzen dalen gemiddeld. Ook dan kunnen sommige afzonderlijke prijzen nog stijgen.

Kijk bij een inflatiecijfer dus niet alleen naar het percentage, maar ook naar de periode waarmee wordt vergeleken. Zo zie je of prijzen gemiddeld stijgen, dalen of alleen minder snel stijgen.