Eerder stoppen met werken klinkt aantrekkelijk, maar het vraagt om een goed financieel plan. Hoeveel geld je nodig hebt voor vervroegd pensioen, hangt sterk af van je levensstijl, je vaste lasten en hoe vroeg je wilt stoppen. Als vuistregel geldt: hoe eerder je stopt, hoe meer vermogen je zelf moet opbouwen om de periode tot je AOW-leeftijd te overbruggen.

Waarom de kloof overbruggen zo belangrijk is

Als je eerder stopt met werken, valt je inkomen uit werk weg. Je AOW start pas op de officiële AOW-leeftijd, die momenteel op 67 jaar ligt. Je pensioen vanuit een pensioenfonds begint vaak ook pas op een vaste leeftijd, tenzij je kiest voor eerder uitkeren tegen een lagere maandelijkse uitkering. De periode tussen je stopdatum en het moment dat je AOW en pensioen ingaan, moet je dus zelf financieren. Dat is de kern van de berekening: hoe lang is die periode en wat heb je per maand nodig?

Berekenen wat je maandelijks nodig hebt

Begin met je huidige maandelijkse uitgaven. Denk aan woonlasten, boodschappen, verzekeringen, vervoer en vrije tijd. Veel mensen gaan er van uit dat ze na pensionering minder uitgeven, maar dat is niet altijd zo. Zeker in de eerste jaren geniet je juist meer van reizen en hobby’s.

Een handige manier is om te kijken naar een percentage van je laatste nettoloon. Het Nibud raadt aan om rekening te houden met zo’n 70 tot 80 procent van je huidige netto inkomen als richtlijn voor je pensioenuitgaven. Heb je een aflossingsvrije hypotheek of huur je, dan liggen de vaste lasten hoger. Ben je schuldenvrij en eigenaar van je woning, dan kun je mogelijk met minder toe.

Hoeveel geld nodig voor vervroegd pensioen: een praktische rekensom

Stel: je wilt stoppen op je 60e en de AOW begint op je 67e. Dan heb je zelf zeven jaar te overbruggen. Geef je in die periode naar schatting 2.500 euro per maand uit, dan heb je voor die zeven jaar alleen al zo’n 210.000 euro nodig. Daarna neemt de AOW een deel van de kosten over, maar die bedraagt voor een alleenstaande momenteel rond de 1.400 euro bruto per maand. Is dat onvoldoende voor je levensstijl, dan heb je ook daarna aanvullend vermogen nodig.

Vergeet bij je berekening ook de kosten voor zorgverzekering niet. Als je niet meer werkt, betaal je zelf de volledige premie, zonder werkgeversbijdrage. Dat loopt snel op tot enkele honderden euro’s per maand.

Wat telt mee als vermogen?

Je hoeft niet alles uit eigen spaargeld te halen. Er zijn meerdere bronnen die je kunt inzetten:

• Spaargeld en beleggingen op een privérekening
• Overwaarde op je woning (bijvoorbeeld door te verkopen of te verzilveren)
• Een lijfrenteverzekering of bankspaarproduct dat je eerder mag uitkeren
• Pensioen vanuit je pensioenfonds, eventueel eerder opgenomen tegen een lagere uitkering
• Inkomsten uit verhuur of andere passieve inkomstenbronnen

Controleer bij je pensioenfonds of eerder uitkeren mogelijk is en wat dit betekent voor de hoogte van je maandelijkse bedrag. Vroeger uitkeren verlaagt de uitkering permanent, omdat het geld over meer jaren wordt verdeeld.

Wat je kunt doen om eerder te stoppen

Wil je vervroegd met pensioen, dan helpt het om zo vroeg mogelijk te beginnen met sparen en beleggen. Een paar praktische stappen:

• Breng je huidige inkomsten en uitgaven in kaart
• Bekijk mijnpensioenoverzicht.nl voor een actueel overzicht van je opgebouwde pensioen
• Bereken hoe groot de kloof is tussen je stopdatum en de AOW-leeftijd
• Onderzoek of je vermogen kunt aanvullen via lijfrente of beleggen
• Overweeg deeltijdpensioen als tussenstap: minder werken, maar nog wel inkomen
• Laat je adviseren door een financieel planner voor een persoonlijk overzicht

Vroeg stoppen heeft ook gevolgen voor je pensioenopbouw

Hoe eerder je stopt, hoe minder pensioen je opbouwt via je werkgever. Elk jaar dat je niet werkt, is een jaar zonder pensioenopbouw. Dat betekent een lagere uitkering later. Houd hier rekening mee in je berekening. De combinatie van minder opbouw en een langere periode om zelf te financieren maakt vroeg stoppen financieel uitdagend, maar zeker niet onmogelijk met de juiste voorbereiding.

Wanneer is vervroegd pensioen realistisch?

Vervroegd pensioen is realistisch als je voldoende vermogen hebt opgebouwd om de overbruggingsperiode te dekken, én als je maandelijkse kosten aansluiten bij wat je later ontvangt aan pensioen en AOW. Dat verschilt per persoon. Iemand met een lage hypotheek, een goed pensioenfondsrecht en spaargeld heeft minder nodig dan iemand met hoge vaste lasten. Een persoonlijke berekening is bijna altijd nodig om een goed beeld te krijgen.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke leeftijd mag je vervroegd met pensioen?
Er is geen wettelijke minimumleeftijd voor vervroegd pensioen. Je kunt in principe stoppen wanneer je wilt, als je de financiën op orde hebt. Pensioen vanuit een pensioenfonds kun je vaak vanaf je 60e of 62e eerder laten ingaan, maar dit verschilt per fonds. De AOW begint altijd pas op de officiële AOW-leeftijd.

Wat gebeurt er met je AOW als je eerder stopt met werken?
Je AOW-uitkering is niet gekoppeld aan je werkzame jaren, maar aan het aantal jaren dat je in Nederland woont of hebt gewoond. Eerder stoppen met werken heeft dus geen invloed op je AOW, zolang je in Nederland blijft wonen.

Kun je deeltijdpensioen nemen als tussenstap?
Ja, deeltijdpensioen is bij veel pensioenfondsen mogelijk. Je laat dan een deel van je pensioen eerder ingaan en werkt minder uren. Zo heb je al vroeger meer vrije tijd, terwijl je toch nog inkomen hebt en je volledige pensioenopbouw deels doorgaat. Controleer bij je pensioenfonds of dit voor jou mogelijk is.

Moet je belasting betalen over vermogen dat je gebruikt voor vervroegd pensioen?
Over spaargeld en beleggingen betaal je in Nederland vermogensrendementsheffing (box 3). Als je geld uit een lijfrente of pensioen opneemt, betaal je inkomstenbelasting over de uitkering. De hoogte van de belasting hangt af van je totale inkomen in dat jaar. Laat je hierover adviseren zodat je niet voor verrassingen komt te staan.