Beleggen in obligaties is voor veel mensen een interessante manier om hun geld te laten groeien. Het is anders dan aandelen kopen en vaak wat rustiger. Veel mensen denken bij beleggen direct aan aandelen, maar obligaties zijn een goed alternatief. Je hoeft geen expert te zijn om te begrijpen hoe obligaties werken. In deze blog lees je eenvoudig wat een obligatie is, hoe het werkt en waar je op kunt letten als je hierin wilt investeren.

Wat een obligatie precies is en waar je die vindt

Een obligatie is een soort lening. Grote bedrijven en de overheid hebben soms extra geld nodig. Ze vragen dat geld niet direct aan een bank, maar aan veel mensen tegelijk. Dit doen ze door obligaties uit te geven. Als je zo’n lening koopt, leen je geld aan bijvoorbeeld de Nederlandse staat of een groot bedrijf. In ruil daarvoor krijg je meestal elk jaar een vast bedrag aan rente, ook wel couponrente genoemd. De officiële documentjes die horen bij deze lening, kun je vaak kopen op de beurs. Obligaties zijn op die manier te koop voor iedereen die wil beleggen.

De werking van obligaties uitgelegd

Wanneer je een obligatie koopt, betaal je daarvoor een bedrag, de zogeheten nominale waarde. Stel: je koopt een obligatie van 1000 euro met 5 procent rente. Jaarlijks krijg je dan 50 euro aan rente uitgekeerd, zolang de obligatie loopt.

Aan het einde van de looptijd, bijvoorbeeld na tien jaar, krijg je meestal het volledige bedrag terug. Het bedrag dat je terugkrijgt heet de hoofdsom.

Soms kun je obligaties ook tussentijds verkopen op de beurs als je je geld eerder nodig hebt. De prijs waarop je dan verkoopt, kan hoger of lager zijn dan de prijs die je ervoor betaald hebt, afhankelijk van hoe het gaat met de economie en de rentes in die periode.

De verschillende soorten obligaties op de markt

Er zijn veel verschillende soorten obligaties. Staatsobligaties zijn leningen aan de overheid. Denk bijvoorbeeld aan een lening aan Nederland, Duitsland of de Verenigde Staten. Deze obligaties worden als heel veilig gezien, want landen gaan bijna nooit failliet.

Er bestaan ook bedrijfsobligaties. Daarbij leen je geld aan een bedrijf, zoals Unilever of Philips. Bedrijven kunnen wat risicovoller zijn dan landen, want een bedrijf kan minder snel aan zijn verplichtingen voldoen.

Soms zijn er obligaties met een vaste rente per jaar, maar in andere gevallen past de rente zich aan, bijvoorbeeld elk kwartaal. Ook zijn er obligaties met heel korte looptijd van een paar maanden, of juist lange van dertig jaar.

Voordelen en nadelen van beleggen in obligaties

Voor veel mensen is beleggen in obligaties aantrekkelijk omdat het minder grote schommelingen kent dan bijvoorbeeld aandelen. Zeker obligaties van de overheid zijn vaak stabiel. Je weet meestal hoeveel rente je krijgt, en wanneer je je geld weer terug ontvangt.

Aan de andere kant kan het zijn dat de rente op de markt ineens stijgt of daalt, en dat daardoor de waarde van jouw obligatie tussentijds verandert. Wanneer je de obligatie voor het einde van de looptijd wilt verkopen, kan de prijs dus lager zijn dan wat je betaalde. Ook kunnen bedrijven toch failliet gaan, waardoor je niet al je geld terugkrijgt. Het risico bij staatsobligaties is over het algemeen kleiner. Het blijft wel belangrijk om goed na te denken waar je je geld in stopt en om te spreiden over meerdere soorten beleggingen.

Waar je op moet letten als je in obligaties wilt investeren

Voordat je begint met beleggen in obligaties, is het verstandig om goed te kijken naar het soort obligatie, de uitgever en de looptijd. Staat de rente vast, of kan deze veranderen? Ken je het bedrijf of land waarin je investeert? De kans dat je je geld terugkrijgt hangt af van de financiële gezondheid van de uitgever. Vraag jezelf af of je het geld voor langere tijd kunt missen. Kijk ook naar de kosten die banken of beurzen rekenen als je obligaties koopt of verkoopt. Zeker bij kleine bedragen kunnen die kosten flink meetellen. Laat je dus altijd goed informeren.

Meest gestelde vragen over hoe obligaties werken

• Wat is een couponrente bij een obligatie?

  De couponrente is de jaarlijkse rente die je ontvangt over het bedrag dat je in een obligatie hebt gestoken. Deze rente wordt meestal elk jaar of soms per kwartaal uitbetaald door de uitgever van de obligatie.

• Kan de waarde van een obligatie veranderen terwijl ik deze bezit?

  De waarde van een obligatie kan tussentijds stijgen of dalen, afhankelijk van rentes in de markt en de financiële situatie van de uitgever. Als je wilt verkopen voor het einde van de looptijd, krijg je misschien meer of minder geld terug dan je betaalde.

• Wat gebeurt er als de uitgever van een obligatie failliet gaat?

  Als een bedrijf of overheid achter een obligatie failliet gaat, loop je het risico dat je het geld of een deel daarvan niet terugkrijgt. Daarom zijn staatsobligaties vaak minder risicovol dan bedrijfsobligaties.

• Waarom kiezen mensen voor obligaties als belegging?

  Mensen kiezen obligaties omdat ze vaak stabiel zijn, een vast inkomen geven via rente en minder schommelingen kennen dan aandelen. Toch zit er altijd een klein risico aan iedere belegging, ook bij obligaties.